:: 02 marca 2012 ::


Dlaczego nie "kudasarimasu"?

Czasownik kudasaru jest właściwie pięciostopniowy (spółgłoskowy), z wyjątkiem form z końcówką -masu.
Warto wiedzieć, że wszystkie czasowniki honoryfikatywne zakończone na -aru (gozaru, ossharu, irassharu, nasaru") gubią w odmianie 'r'.

Prawdopodobnie jest to pozostałość po formach eufonicznych (w tym przypadku 'i-ombin'). Wprawdzie w klasycznym języku czasowniki te nie miały takich form (nie było w ogóle i-ombin' obejmującego spółgłoskę 'r'), ale mogły się one wykształcić później.

Trudno powiedzieć, dlaczego te akurat formy weszły do języka standardowego. Prawdopodobnie to wynik sztucznej archaizacji (czasowniki te występują przecież głownie w tekstach podniosłych, oficjalnych), która pojawiła się nie wcześniej, jak po epoce Edo. Wiadomo, że do okresu Edo kudasaru było czasownikiem dwustopniowym (shimo nidan), więc nie można jeszcze mówić o żadnych zmianach typu 'ombin'. Dopiero od Edo czasownik ten stał się czterostopniowym, (yodan) a później pięciostopniowym (godan).

Można by więc pokusić się o stwierdzenie, że kudasaru i inne tego typu czasowniki to czasowniki spółgłoskowe (pięciostopniowe) częściowo nieregularne, które poza kudasaimasu i czasownikami z tej grupy, odmieniają się regularnie.

Odmiana taka (czyli bez 'r') dla czasowników honoryfikatywnych typu shimo nidan jest standardem w dialektach centralnych (np. Kioto), a co za tym idzie i w języku literackim do okresu Edo. Potem wpływ na język literacki wywierały dialekty wschodnie (Tokio) i stamtąd właśnie przybyła odmiana yodan/ godan, która połączyła się z zanikiem "r" przed końcówką -masu (rodzaj 'ombinu', którego w dialektach centralnych w ogóle nie ma). A więc, choć obecnie jest już standardem, to zjawisko dość późne i pierwotnie ograniczone dialektalnie.

m.


:: 02 marca 2012 ::


JLPT 2012

Dostępne już są informacje na temat tegorocznej letniej edycji egzaminu proficiency z japońskiego Nihongo Nōryoku Shiken.

Egzamin odbędzie się w niedzielę 1 lipca 2012 roku.

Zapisywać można się już od 6 marca do 6 kwietnia 2012 roku

Szczegółowe informacje na stronie Polsko-Japońskiej Wyższej Szkoły Technik Komputerowych.

m.


:: 05 marca 2012 ::


Tatami

Wystrój japońskiego domu, zazwyczaj niesłusznie, kojarzy się z matami na podłodze. Niesłusznie, bo we współczesnych nowoczesnych domach, coraz rzadziej można spotkać pokój w stylu japońskim z matami na podłodze.

Maty plecione były ze złomy, szczególnie słomy ryżowej, włókien drzew i lekko zdrewniałych roślin, a także z trawy, na przykład susuki. Na brzegach obszyte są tkaniną, często eleganckim brokatem.



Wersja z granatowym obszyciem


Obszycie w zieleni

Maty kładziono w części „wypoczynkowej” domostwa, gdzie zbierała się rodzina, która zasiadała na podłodze. Było tak zarówno w domach wiejskich:



Jak i w bardziej rozległych rezydencjach, które miały większe, podzielne przestrzenie wyłożone matami.


Maty świetnie komponują się z naturalnymi materiałami, z których tradycyjnie budowano japońskie budynki.



Nowe, czyściutkie, lekko jeszcze pachnące „sianem” bywają lekko zielonkawe, z czasem tracą lekki odcień i przybierają złotawy.

Obecnie używane są nie tylko w ryokanach, czyli tradycyjnych zajazdach, gdzie bezpośrednio na matach rozkłada się futony (materace) do spania



Pojawiają się także w „biznesowych” (co często należałoby rozumieć jako „ekonomicznych") hotelach starszej daty.



Są też nieodłącznym elementem wyposażenia w pawilonach herbacianych i świątyniach buddyjskich:



Warto pamiętać, że rozmiary maty 3x6 shaku (miara długości ok. 33 cm), czyli ok. 90x180 cm są standardową jednostką pomiaru w pomieszczeniach japońskich.

m.


:: 07 marca 2012 ::


Matcha z mlekiem

Będąc w Japonii opijam się w Starbucksie matchą z mlekiem. Wiem, że brzmi to jak herezja i barbarzyństwo. „Matcha Latte” brzmi nieco lepiej.

W Polsce tęsknię za japońskim Starbucksem, i próbuję ubić mleko i zrobić sobie wersje domową... Nigdy jednak nie wychodzi tak dobra. Sekret tkwi w dobrze spienionym mleku (czyli bez super wypasionego ekspresu ani rusz) i odpowiednio wyważonej dawki słodyczy...

Znalazłam jednak rozwiązanie, i mimo że nie przepadam za paczkowanym jedzeniem i piciem, jestem zachwycona:



Firma Lupicia produkuje Matcha au Lait w różnych smakach.

Moim subiektywnym zdaniem kolejność smakowa układa się tak:
1. zwykła, o smaku samej tylko matchi
2. o smaku sakury
3. karmelowa
4. truskawkowa.
Brzmi trochę chemicznie, ale smaki są delikatne i wyważone, a przygotowanie banalne: zalać mlekiem i wstawić do mikrofali. Ja zalewam po prostu podgrzanym mlekiem. I nie trzeba ubijać!


Najlepsza i nie najgorsza

m.


:: 09 marca 2012 ::


Wyjątki w przedłużeniach

Już na poziomie N5 zaczynają się problemy z ortografią...
Przy nauce hiragana wyraźnie mówi się, że przedłużenia w słowach japońskich i zapożyczonych z chińskiego pisze się przez 'u', np. gakkō がっこう, shūmatsu しゅうまつ.

Ale zaraz potem pojawia się problem z prostych słowach typu „duży”,czy „mały”, w których zachowano przedłożenia przez tę samą samogłoskę...

Zatem poniżej króciutka lista wyjątków pod kątem przedłużeń:

ōkii おおきい 大きい duży

chiisai ちいさい 小さい mały

okāsan  おかあさん お母さん matka

oniisan  おにいさん お兄さん starszy brat

onēsan  おねえさん お姉さん starsza siostra

ojiisan  おじいさん お祖父さん dziadek

obāsan おばあさん お祖母さん babcia

tōi とおい 遠い  daleki

tō とう 十  dziesięć (sztuk)

ōi  おおい 多い wiele

ōzei   おおぜい 大勢 wielu (ludzi)

tōru/ tōsu とおる・とおす  通る・通す przejeżdżać, mijać


To są słówka, które absolutnie trzeba znać.
m.


:: 12 marca 2012 ::


Ogród kare sansui

W epoce Kamakura (1185-1333) nastąpił drugi duży wpływ kultury chińskiej. Popularności zdobył buddyzmu zen i malarstwa dynastii Sung (960-1279) i Yuan (1279-1368). Pod ich wpływem wykształcił się nowy typ ogrodu zwany ogrodem suchym - kare sansui 枯山水. Ogrody tego rodzaju zakładane były głównie przez mnichów buddyjskiej sekty shingon. Ich znaczenie opierało się na symbolice żwiru i kamieni: biały żwir symbolizuje wodę – rzekę lub morze; kamienie symbolizują góry i wyspy wynurzające się z morskich odmętów. Ogrody te były imitacją esencji natury.

Kare sansui zyskało na popularności wraz z przyjmowaniem buddyzmu zen przez samurajów. Suche ogrody stały się ogrodami medytacyjnymi - miały ułatwiać drogę do oświecenia i pomagać szkolić dyscyplinę. Tematem kare sansui mają być wewnętrzne sekrety natury i ludzkiej egzystencji oraz piękno pustej przestrzeni (yohaku no bi) w ujęciu abstrakcyjnym.

Suche ogrody skonstruowane są z dwóch podstawowych elementów: kamieni ułożonych pojedynczo lub w grupach oraz białego lub szarego grubego żwiru, grabionego codziennie we wzory fal i wirów wodnych.







Najbardziej znanym przykładem ogrodu typu kare sansui jest ogród w Ryōanji (Świątynia Pokojowego Smoka) w Kyōto. Jest on wyrazem najczystszej formy suchego ogrodu i i składa się z 15 skał skomponowanych w 3 grupach: po 7, po 5 i po 3 skały, otoczonych zagrabionym białym żwirem. Znawcy twierdzą, że ogród ten nie symbolizuje ani naturalnego ani mitologicznego krajobrazu, symbolizuje „nic”, pustkę medytacyjną i czystą abstrakcję.


Ryōanji


Ryōanji

Bardziej skomplikowanym w formie i symbolice jest ogród w świątyni Daisen'in w Kyōto. Część ogrodu zaprojektowana najwcześniej skupia się wokół skały żółwia i żurawia. Ogród wewnętrzny o kształcie litery L, ze wszystkich stron otoczony jest pawilonami i usytuowany z północnego-wschodu na południowy-zachód. W tym kierunku, zgodnie z zasadami geomancji epoki Heian (794-1185), „płynie” sucha rzeka z szaro-białego żwiru. Na początku jej biegu, u „źródła”, umiejscowiona jest mityczna Góra Hōrai. Następnie rzeka "spływa" przez wodospad i rozdziela się. Jedna odnoga płynie na zachód do skały żółwia i małego żółwia, a dalej do północnego ogrodu, który symbolizuje chūkai (środkowe, centralne morze). Druga odnoga płynie przez kamienne przeszkody do dużego ogrodu południowego. W południowo-zachodnim rogu rośnie Drzewo Buddy (pod którym Budda osiągnął oświecenie – satori).

Ogród ten jest symbolem życia ludzkiego, które płynie jak rzeka i ma pomagać w medytacji i poszukiwaniu odpowiedzi na koan „Kim jestem?” Skalne przeszkody symbolizują lekcje życia, a biały żwir w południowym ogrodzie symbolizuje koniec życia i zebrane doświadczenia.



Formacja ginshidan i abstrakcyjna miniatura Fuji san ze żwiru przy Srebrnym Pawilonie w Kyōto.

m.


:: 14 marca 2012 ::


Elementy ogrodu japońskiego

Idzie wiosna, więc jeśli kogoś najdzie ochota na zakładanie ogródka w stylu japońskim, to poniżej znajdzie inspirację w postaci listy elementów niezbędnych w mniejszym lub większym ogrodzie japońskim...

Chaniwa 茶庭 ogród herbaciany z bramą, płotem bambusowym, kamienną ścieżką z tobiishi, pawilonem sōan i tsukubai

Chitenzeikei 池庭全景 widokowa część ogrodu z sadzawką i kamiennymi wyspami, najczęściej do oglądania z werandy

Dejimaiwagumi  出島石組 mały półwysep obłożony skałkami

Enro 苑路 ścieżka spacerowa, szeroka, żwirowa lub z małych otoczaków, prowadząca nad brzegiem stawu

Funaishi 船石 kamień w kształcie łódki osadzony na piasku lub w sadzawce

Funatsuki 船着 przystań z kamiennymi stopniami schodzącymi do wody

Gokan’iwagumi  護岸石組 kamienie wzdłuż brzegu sadzawki, zabezpieczające przed obsunięciem się ziemi

Hashiiwagumi  橋石組 kamienna kładka



In'yō seki  陰陽石 kamień ying i yang

Ishigakidobei  石垣土塀 ścianki odgradzające ogrody, na podmurówce z kamienia, z daszkiem z dachówek lub trzciny, w stylu chińskim

Iwajima  石島 kamień w sadzawce, pionowy, czasami poziomy

Kakine  垣根 bambusowy płot

Kamejima  亀島 „wyspa żółwia”, poziomy kamień

Karenagare  枯流れ suchy potok

Kareniwazenkei 枯庭全景 ogród z kamieni i mchu

Karetaki  枯滝 suchy wodospad z dnem z piasku i otoczaków

Karikomi  刈込み strzyżone w geometryczne kształty krzewy i żywopłoty

Kazari tsukubai  飾り蹲踞 misa na wodę wykuta w nieobrobionym kamieniu, często podłączona do bambusowego rurociągu, dostarczającego wodę



Kibashi, tsuchibashi, yatsubashi 木橋 土橋 八つ橋 mostki drewniane, łukowe z kamienia i ziemne






Kyokusui 曲水wijący się strumień

Mizuwakeishi 水分石kamień na środku strumienia, który „rozdziela” prąd wody

Morisuna 盛砂biały, żółtawy lub szary piasek

Nagare 流れstrumień z progami i skałkami

Nagaretaki 流滝 mokry wodospad

Nakajima 中島 duża środkowa wyspa na stawie, z kamieniami i drzewami, połączona mostkiem z lądem



Rigyoseki 鯉魚石kamień w kształcie karpia, umieszczany tuż pod strumieniem, tak by rozbijała się o niego struga wody

Samon 砂紋 piasek grabiony we wzory np. fal

Sanzon’iwagumi 三尊石組 kompozycja z 3 kamieni

Sekitō i sōtō 石塔 層塔 piętrowe wieże, pagody kamienne o symbolice buddyjskiej. Często przybierają postać posągów buddy



Shakkei 借景 wkomponowanie w tło ogrodu elementów architektury

Shikishi  敷石 kamienna, prosta, ścieżka o stałej szerokości

Shin’ichishintō  神池神島 staw z bramą torii i wyspami

Shumisen niwagumi  須弥山石組 kompozycja grupy skalnej przedstawiająca górę Hōrai

Suhama  州浜 kamienna plaża tworząca łachę na granicy lądu i wody

Taki 滝 wodospad



Tobiishi  飛石 płaskie kamienia tworzące ścieżkę pośród mchu lub piasku

Tōrō 灯篭 kamienna latarnia, w otoczeniu roślin przy ścieżkach



Tsuboniwa 坪庭 ogródek przydomowy kare sansui z latarnią, paprociami, kameliami, sosnami i mchem

Tsurujima  鶴島 „wyspa żurawia” pionowy kamień w grupie innych kamieni

Wakimizuido  湧水井戸 ocembrowana studnia przykryta bambusową pokrywą



m.


:: 20 marca 2012 ::


Indygo po raz drugi

Nareszcie zrobiło się ciepło i można okna otworzyć na oścież, żeby indygo się dobrze utleniało...
Farbowane trochę na szybko, więc eksploatowałam wzór, który nazywam „afrykańskim” (bardzo popularny na ubraniach kobiet w Afryce):


zdjęcie z Pinterest'u

Nawet nie zdążyłam wyprasować...











Najładniej chwyciła oczywiście bawełna:





m.


:: 20 marca 2012 ::


Formalne użycie kanji

Krótka notka, jako bardzo ogólna odwiedź na pytanie Patryka przy okazji tematu przedłużeń...

Im bardziej formalny tekst i jego zapis, tym więcej można zapisać znakami kanji.

Takim najczęstszym przykładem jest zapis 'kudasai' 下さい. Często spotyka się też 'itashimasu' 致します czy 'itadakimasu' 頂きます.

Dawniej można było zapisać kanjiami nawet 'kore' 此れ( lub też jeszcze dawniej 之) czy 'sore' 其れ. Wiele takich przykładów można znaleźć w literaturze jeszcze z początków XX w, chociażby w powieściach Natsume Sōsekiego lub Akutagawy Ryūnosuke.

Użycie tego typu zapisu jest sinusoidalne. Czyli w VIII-XI w stosowano znaki kanji do zapisu całego tekstu, często używając znaków w funkcji fonetycznej. Epoka Heian przyniosła radykalne odejście na co dzień od kanji na rzecz hiragany. Potem znaki stopniowo wracały do łask w życiu codziennym. W tekstach formalnych zawsze jednak dominowała chińszczyzna (do epoki Heian) lub co najmniej zapis japoński ze znakami chińskimi.

Co ciekawe, zapis tego typu znowu powoli wraca do łask. W zeszłym roku zaktualizowano (czyli dodano ponad 160 kanji) tabelę znaków obowiązujących (Jōyō kanji), ponieważ pisanie na co dzień w edytorach tekstu spowodowało częstsze posługiwanie się znakami kanji na proste słowa (typu 'dare' 誰), ze względu na oszczędność miejsca – zamiast 2 znaków hiragany wstawia się jeden kanji...

m.


:: 23 marca 2012 ::


Jak liczyć zjawy i duchy, czyli o klasyfikatorach cd.

Dzisiejszy wpis, to echo pytań zadawanych na lekcjach japońskiego w naszej szkole...

Ludzi liczymy za pomocą klasyfikatora nin (人). A jak liczyć zjawy, duchy i inne nocne potwory wyłażące spod łóżka lub szafy?

Otóż, jeśli obakemono jest małe i ładniutkie (czyli kawaii), to liczymy za pomocą klasyfikatora dla petto, czyli hiki (匹).

Jeśli potwór jest wielgachny i raczej straszny, to wtedy używamy klasyfikatora do dużych i dzikich zwierząt, czyli  (頭).

Natomiast, jeśli mamy do czynienia z przerażającym martwym kształtem ludzkim (np. zombi), to wtedy używamy tai (体).

m.




::

2017
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2016
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2015
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2014
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2013
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2012
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2011
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2010
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2009
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2008
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2007
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień


RSS