:: 14 marca 2012 ::


Elementy ogrodu japońskiego

Idzie wiosna, więc jeśli kogoś najdzie ochota na zakładanie ogródka w stylu japońskim, to poniżej znajdzie inspirację w postaci listy elementów niezbędnych w mniejszym lub większym ogrodzie japońskim...

Chaniwa 茶庭 ogród herbaciany z bramą, płotem bambusowym, kamienną ścieżką z tobiishi, pawilonem sōan i tsukubai

Chitenzeikei 池庭全景 widokowa część ogrodu z sadzawką i kamiennymi wyspami, najczęściej do oglądania z werandy

Dejimaiwagumi  出島石組 mały półwysep obłożony skałkami

Enro 苑路 ścieżka spacerowa, szeroka, żwirowa lub z małych otoczaków, prowadząca nad brzegiem stawu

Funaishi 船石 kamień w kształcie łódki osadzony na piasku lub w sadzawce

Funatsuki 船着 przystań z kamiennymi stopniami schodzącymi do wody

Gokan’iwagumi  護岸石組 kamienie wzdłuż brzegu sadzawki, zabezpieczające przed obsunięciem się ziemi

Hashiiwagumi  橋石組 kamienna kładka



In'yō seki  陰陽石 kamień ying i yang

Ishigakidobei  石垣土塀 ścianki odgradzające ogrody, na podmurówce z kamienia, z daszkiem z dachówek lub trzciny, w stylu chińskim

Iwajima  石島 kamień w sadzawce, pionowy, czasami poziomy

Kakine  垣根 bambusowy płot

Kamejima  亀島 „wyspa żółwia”, poziomy kamień

Karenagare  枯流れ suchy potok

Kareniwazenkei 枯庭全景 ogród z kamieni i mchu

Karetaki  枯滝 suchy wodospad z dnem z piasku i otoczaków

Karikomi  刈込み strzyżone w geometryczne kształty krzewy i żywopłoty

Kazari tsukubai  飾り蹲踞 misa na wodę wykuta w nieobrobionym kamieniu, często podłączona do bambusowego rurociągu, dostarczającego wodę



Kibashi, tsuchibashi, yatsubashi 木橋 土橋 八つ橋 mostki drewniane, łukowe z kamienia i ziemne






Kyokusui 曲水wijący się strumień

Mizuwakeishi 水分石kamień na środku strumienia, który „rozdziela” prąd wody

Morisuna 盛砂biały, żółtawy lub szary piasek

Nagare 流れstrumień z progami i skałkami

Nagaretaki 流滝 mokry wodospad

Nakajima 中島 duża środkowa wyspa na stawie, z kamieniami i drzewami, połączona mostkiem z lądem



Rigyoseki 鯉魚石kamień w kształcie karpia, umieszczany tuż pod strumieniem, tak by rozbijała się o niego struga wody

Samon 砂紋 piasek grabiony we wzory np. fal

Sanzon’iwagumi 三尊石組 kompozycja z 3 kamieni

Sekitō i sōtō 石塔 層塔 piętrowe wieże, pagody kamienne o symbolice buddyjskiej. Często przybierają postać posągów buddy



Shakkei 借景 wkomponowanie w tło ogrodu elementów architektury

Shikishi  敷石 kamienna, prosta, ścieżka o stałej szerokości

Shin’ichishintō  神池神島 staw z bramą torii i wyspami

Shumisen niwagumi  須弥山石組 kompozycja grupy skalnej przedstawiająca górę Hōrai

Suhama  州浜 kamienna plaża tworząca łachę na granicy lądu i wody

Taki 滝 wodospad



Tobiishi  飛石 płaskie kamienia tworzące ścieżkę pośród mchu lub piasku

Tōrō 灯篭 kamienna latarnia, w otoczeniu roślin przy ścieżkach



Tsuboniwa 坪庭 ogródek przydomowy kare sansui z latarnią, paprociami, kameliami, sosnami i mchem

Tsurujima  鶴島 „wyspa żurawia” pionowy kamień w grupie innych kamieni

Wakimizuido  湧水井戸 ocembrowana studnia przykryta bambusową pokrywą



m.


:: 12 marca 2012 ::


Ogród kare sansui

W epoce Kamakura (1185-1333) nastąpił drugi duży wpływ kultury chińskiej. Popularności zdobył buddyzmu zen i malarstwa dynastii Sung (960-1279) i Yuan (1279-1368). Pod ich wpływem wykształcił się nowy typ ogrodu zwany ogrodem suchym - kare sansui 枯山水. Ogrody tego rodzaju zakładane były głównie przez mnichów buddyjskiej sekty shingon. Ich znaczenie opierało się na symbolice żwiru i kamieni: biały żwir symbolizuje wodę – rzekę lub morze; kamienie symbolizują góry i wyspy wynurzające się z morskich odmętów. Ogrody te były imitacją esencji natury.

Kare sansui zyskało na popularności wraz z przyjmowaniem buddyzmu zen przez samurajów. Suche ogrody stały się ogrodami medytacyjnymi - miały ułatwiać drogę do oświecenia i pomagać szkolić dyscyplinę. Tematem kare sansui mają być wewnętrzne sekrety natury i ludzkiej egzystencji oraz piękno pustej przestrzeni (yohaku no bi) w ujęciu abstrakcyjnym.

Suche ogrody skonstruowane są z dwóch podstawowych elementów: kamieni ułożonych pojedynczo lub w grupach oraz białego lub szarego grubego żwiru, grabionego codziennie we wzory fal i wirów wodnych.







Najbardziej znanym przykładem ogrodu typu kare sansui jest ogród w Ryōanji (Świątynia Pokojowego Smoka) w Kyōto. Jest on wyrazem najczystszej formy suchego ogrodu i i składa się z 15 skał skomponowanych w 3 grupach: po 7, po 5 i po 3 skały, otoczonych zagrabionym białym żwirem. Znawcy twierdzą, że ogród ten nie symbolizuje ani naturalnego ani mitologicznego krajobrazu, symbolizuje „nic”, pustkę medytacyjną i czystą abstrakcję.


Ryōanji


Ryōanji

Bardziej skomplikowanym w formie i symbolice jest ogród w świątyni Daisen'in w Kyōto. Część ogrodu zaprojektowana najwcześniej skupia się wokół skały żółwia i żurawia. Ogród wewnętrzny o kształcie litery L, ze wszystkich stron otoczony jest pawilonami i usytuowany z północnego-wschodu na południowy-zachód. W tym kierunku, zgodnie z zasadami geomancji epoki Heian (794-1185), „płynie” sucha rzeka z szaro-białego żwiru. Na początku jej biegu, u „źródła”, umiejscowiona jest mityczna Góra Hōrai. Następnie rzeka "spływa" przez wodospad i rozdziela się. Jedna odnoga płynie na zachód do skały żółwia i małego żółwia, a dalej do północnego ogrodu, który symbolizuje chūkai (środkowe, centralne morze). Druga odnoga płynie przez kamienne przeszkody do dużego ogrodu południowego. W południowo-zachodnim rogu rośnie Drzewo Buddy (pod którym Budda osiągnął oświecenie – satori).

Ogród ten jest symbolem życia ludzkiego, które płynie jak rzeka i ma pomagać w medytacji i poszukiwaniu odpowiedzi na koan „Kim jestem?” Skalne przeszkody symbolizują lekcje życia, a biały żwir w południowym ogrodzie symbolizuje koniec życia i zebrane doświadczenia.



Formacja ginshidan i abstrakcyjna miniatura Fuji san ze żwiru przy Srebrnym Pawilonie w Kyōto.

m.


:: 26 września 2011 ::


Jeden ogródek japoński poproszę

Przeglądając ostatnio piny na Pinterescie znalazłam kilka fajnych inspiracji ogrodami japońskimi...

Jak to niewiele trzeba:


Wersja „w pudełkach”, aż chce się zamówić na wynos...


Mariaż ze skalniakiem:


I kącik japoński wtulony w płot:


m.


:: 22 czerwca 2010 ::


Zielnik japoński

Czekając na kwitnące lipy, zrobiłam sobie powtórkę z japońskiej shokubutsu bunka... Warto wiedzieć, że dawny księżycowy kalendarz miał wpisaną specjalną symbolikę kwiatową i każdy miesiąc symbolizowany był charakterystyczną dla niego rośliną:

1 miesiąc – śliwa (ume梅)



2 miesiąc – wiśnia (sakura桜)



3 miesiąc – wistaria (fuji 藤)



4 miesiąc – malwa (aoi 葵)



5 miesiąc – irys (ayame 菖蒲)



6 miesiąc – lotos (hasu 蓮)



7 miesiąc – powój (asagao 朝顔)



8 miesiąc – dzwonek leśny (kikyō 桔梗)



9 miesiąc – chryzantema (kiku 菊)



10 miesiąc – klon (momiji 紅葉)



11 miesiąc – narcyz (suisen スイセン)



12 miesiąc – płatek śniegu (yuki 雪)


Jenak oprócz tych 11 sezonowych roślin, w kulturze japońskiej dużą rolę sentymentalną i symboliczną odgrywają także:

fujibakama  藤袴 (roślina często przywoływana w literaturze)



hagi 萩 (lespedeza) – często pojawiająca się symbolicznie w poezji, np. w „Genji monogatari”



Nadeshiko ナデシコ (japoński goździk) – symbol dziewczęcości i niewinności



oraz

ominaeshi 女郎花 – skromna roślina, która symbolicznie pojawiająca się w „Murasaki Shikibu Nikki”



Warto byłoby wspomnieć jeszcze o tradycyjnych 7 ziołach, ale to już innym razem...

m.




:: 10 grudnia 2009 ::


Jarków

Za oknem szaro i ponuro... Zaczynam tęsknić za wiosną i planować niedalekie wycieczki dla zabieganych. Tym, którzy mieszkają na Dolnym Śląsku polecam przejażdżkę do Jarkowa.



Image Hosted by ImageShack.us

(zdjęcie z strony ogrodu)

Jest to prywatny ogród zaprojektowany i stworzony przez miłośnika Japonii. Mimo że prywatny, niedawno został udostępniony do zwiedzania. Warto go zobaczyć, bo jest to drugi co do wielkości ogród w stylu japońskim na Dolnym Śląsku, zaraz o wrocławskim.


Image Hosted by ImageShack.us

(zdjęcie z strony ogrodu)


Do zobaczenia koniecznie wiosną!

m.



:: 21 lipca 2007 ::


Nowości na stronie MATSUMI

Zapraszamy do lektury nowego eseju na stronie szkoły.


(fot. Włodzimierz Pietraszko)

Tym razem proponujemy tekst Katarzyny Pietraszko o bonsai zatytułowany "Bonsai jako odzwierciedlenie piękna krajobrazu".

Polecam szczególnie po lub przed obejrzeniem wystawy bonsai we wrocławskim ogrodzie botanicznym.

m.


:: 18 lipca 2007 ::


Bonsai we Wro

W dniach 20-22 lipca w ogrodzie botanicznym zaplanowana jest wystawa bonsai organizowana przez Akademię Bonsai.

Tutaj przedsmak...


(fot. Włodzimierz Pietraszko)


(fot. Włodzimierz Pietraszko)

Gorąco polecam, nie tylko miłośnikom miniaturowych drzewek. Będzie się czym zachwycać.

m.


:: 21 czerwca 2007 ::


Sztuka ogrodowa

Na stronie MATSUMI pojawił się nowy esej. Tym razem opisuje powstawanie i rozwój przez historię japońskiej sztuki ogrodowej.

Zapraszamy do lektury.

m.


:: 02 czerwca 2007 ::


Kariera ominaeshi

Zajrzałam ponownie do Dziennika Murasaki Shikibu i przypomniałam sobie o moim zachwycie nad tankami wymienionymi pewnego poranka 1008 roku przez Murasaki i Fujiwarę Michinagę.

Ona napisała:

女郎花
さかりの色を
見るからに
露のわきける
身こそしられる

Ominaeshi
Sakari no iro o
Miru kara ni
Tsuyu no wakikeru
Mi koso shirarure.


Widzę patrynię
w pełni rozkwitniętą,
ale przecież wiem
że rosa ją wyróżnia
[bardziej niż wyróżnia mnie].

On odpowiedział:

白露は
わきてもをかじ
女郎花
心からにや
色の染むらむ

Shiratsuyu wa
wakite mo okaji
ominaeshi
kokoro kara niya
iro no shimuramu.


Srebrzysta rosa
wcale jej nie wyróżnia.
Patrynia przybiera
barwy, jakie tylko chce,
podług swojego serca…

Ponieważ roślina o nazwie ominaeshi jest w estetycznym kanonie uznawana za bardzo piękną i wartą opiewania, poszukałam jej w ogrodzie botanicznym, żeby też się zachwycić…




Ominaeshi to w wydaniu łacińskim Patrinia scabiosaefolia i mimo całkiem arystokratycznie brzmiącej nazwy, bardzo łatwą ją przeoczyć, bo jest plebejsko niepozorna. Niestety/ na szczęście?, jej urok, jak się okazuje, w toku literatury został dość wyolbrzymiony i w efekcie stała się ważnym symbolem literackim.

Może, jak się bliżej przyjrzeć, można dostrzec jej delikatny i wysublimowany czar...


m.



:: 02 maja 2007 ::


Ogród w stylu haiku

Na weekend majowy miałam zaplanowane, nareszcie, zrobienie w ekspresowym tempie ogrodu w stylu tsuboniwa. Może nie „ogrodu”, tylko „ogródka” raczej, bo przed oknem mam płachetek ziemi 5x3m, ale na przydomowy ogródek z misą na wodę i kamienną latarnią (w przyszłości) w zupełności wystarczy.



Ideał, do którego miałam zmierzać, inspirowany był haiku Matsuo Bashō:

horohoro to
yamabuki chiru ka
taki no oto



czy to złotlin
opada z szelestem…?
szum wodospadu

Zaczęłam więc od rozplanowania kęp zieleni - to poszło gładko.
Potem poszłam do centrum ogrodniczego... i tu zaczął się problem.
Nie, nie dlatego, że nie można kupić japońskich roślin...
Wprost przeciwnie - jest ich zbyt duży wybór i haiku, jakie zaczęło mi się komponować w moim ogrodzie, wygląda tak:

luarowiśnie, tawuły, spirea, sosny czerwone i czarne, aukuby japońskie, powoje, piwonie, wisterie, azalie, magnolie, klony palmowe, żylistki, forsycje, kamelie, złotliny, funkie, trawy, paprocie, a w końcu nawet wiśnie japońskie... uff!

I jak to wszystko upchnąć w ogródku, który ma być wyrazem prostoty i nieskomplikowania?!
Cóż, jak w dobrym haiku, z większości będę musiała zrezygnować...
Więc, co zostanie?

wiatr się zakrada
szelest cienia paproci…
kropla i kamień

m.



::

2017
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2016
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2015
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2014
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2013
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2012
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2011
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2010
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2009
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2008
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2007
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień


RSS