:: 04 czerwca 2010 ::


Kluczyki do estetyki

Okazuje się, że nawet jeśli zaczyna się poznawanie zjawisk estetycznych Japonii od kultury kawaii i pojęć takich jak: kawaii, kakkoii czy ereganto, prędzej czy później pojawia się chęć poznania kategorii czysto japońskich, z których wyrosła słodka estetyka współczesna. Poznieważ ostatnio kilka osób pytało mnie o klasyczne wyznaczniki piękna w kulturze Japonii, podkusiło mnie to do skonstruowania króciutkiego spisu kluczowych haseł poprzez epoki:

NARA 710 – 792
清 (się) – czystość
明 (mei) – jasność
直 (choku) – uczciwość, szczerość, prawość

HEIAN 794 – 1185
をかし (okashi) – zabawny, miły, przyjemny
をもしろし (omoshiroshi) – ciekawy, interesujący
たけたかし – wzniosły, majestatyczny)
艶 (en) – zmysłowy czar
優 (yū) – elegancja
麗 (rei) – wdzięk
雅 (miyabi) – dworskość
あはれ (aware) – patos rzeczy; melancholijny zachwyt nad ulotnością zjawisk
無情 (mujō) – nietrwałość

KAMAKURA 1185 – 1333
幽玄 (yŭgen) – piękno tajemnej głębi
有心 (ushin) – „z sercem/ duszą”
無心 (mushin) – „bez serca/ duszy”

MUROMACHI 1333 – 1573 i AZUCHI – MOMOYAMA 1573 –1603
詫び (wabi) – piękno szlachetnego ubóstwa
寂び (sabi) – piękno duchowej izolacji

EDO 1603 – 1867
いき (iki) – zalotność, kokieteria
粹 (sui) – połączenie inteligencji, szyku i elegancji
通 (tsŭ) – znawstwo uciech życia („wino, kobiety i śpiew”)
軽み(karumi) – piękno lekkości i prostoty

Zainteresowanych zgłębieniem tematu polecam następujące książki:
1. Alberowa Zofia, Sztuka japońska, Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, 1987;
2. Estetyka Japońska. Antologia, red. Krystyna Wilkoszewska, Universitas, Kraków 2001-2005, T. I-III;
3. Keen Donald, Appreciations of Japanese Culture, Kodansha International, Tokyo 2002;
4. Kordzińska-Nawrocka Iwona, Japońska Miłość dworska, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 2005;
5. Kubiak Ho-Chi Beata, Estetyka i sztuka japońska, Universitas, Kraków 2009;
6. Morris Ivan, Świat Księcia Promienistego, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1973;
7. Olszewski Krzysztof, Ki no Tsurayuki a poszukiwanie tożsamości kulturowej w literaturze japońskiej X wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2003;
8. Rodowicz Jadwiga, Aktor doskonały. Traktaty Zeamiego o sztuce nō, słowo/ obraz/ terytoria, Gdańsk 2000.

m.


:: 05 czerwca 2010 ::


Kazuyo Sejima w The Gentlewoman



W pierwszym numerze magazynu The Gentlewoman pojawił się artykuł o japońskiej architektce Kazuyo Sejima. Jest to wyjątkowa postać w świecie japońskich architektów, który zdominowany jest przez mężczyzn. Wraz z Ryue Nishizawa prowadzi studio SANAA i razem otrzymali prestiżową Nagrodę Pritzkera.

Polecam książkę o domach studia SANAA oraz opis projektu domu rodzinnego w Tokio.

b.


:: 05 czerwca 2010 ::


13 zabójców

Tymczasem dla fanów Takashiego Miike - zwiastun do jego nadchodzącego filmu "Jūsan-nin no shikaku".



Jest to nowa wersja filmu Eiichi Kudo z 1963 roku o 13 zabójcach, którzy wyruszają na misję zabicia złego władcy. Więcej na oficjalnej stronie (po japońsku). Premiera we wrześniu w Japonii.

b.


:: 07 czerwca 2010 ::


Sezonowe smaki

W Polsce zaczął się sezon na truskawki, a ja przypomniałam sobie, jak znajomy Japończyk pytał mnie kiedyś o sezonowe jedzenie, na które Polacy czekają cały rok z niecierpliwością. Trochę głupio mi było, bo udało mi się wymienić ogórki małosolne na wiosnę, grzyby na jesień i… truskawki (były jeszcze kiedyś młode ziemniaki, ale teraz można je kupić przez cały rok), a ze strony japońskiej padła cała litania:

1 miesiąc
Ika (mątwa), ryby ayu, wodorosty wakame

2 miesiąc
Ryba buri (seriola olbrzymia), awabi (ślimak), myōga (młode pędy bambusa)

3 miesiąc
Hirame (flądra), takenoko (pędy bambusa), wasabi

4 miesiąc
Młode unagi (węgorze), iwashi (sardynki), soramame (groszek)

5 miesiąc
Młode rybki ayu, sugitaume (śliwki), kyūri (ogórki)

6 miesiąc
Ringo (jabłka)

7 miesiąc
Saba (makrela), akagai (ślimaki)

8 miesiąc
Młoda marchew i szpinak

9 miesiąc
Nasu (bakłażan), kuri (kasztany), yuzu (japońska cytryna)

10 miesiąc
Kiji (bażant), enokidake (gatunek grzybów)

11 miesiąc
Ryba anago, konpyō (suszone wiórki tykwy), fasolka azuki

12 miesiąc
Karasie, kurage (meduzy), tsukushi (pędy skrzypu)


Szczerze przyznam, trudno uwierzyć w niecierpliwe oczekiwanie na młode pędy skrzypu... choć jadłam w Japonii młode pędy paproci w tempurze...

m.


:: 08 czerwca 2010 ::


2010 Besto Fāzā Shō

Przypominamy, że zarówno w Polsce, jak i w Japonii zbliża się Dzień Ojca (w Japonii przypada 20 czerwca).W Japonii ogłoszono właśnie listę osób, które nagrodzono tytułem Besto Fāzā. Tytuł Najlepszego Ojca roku otrzymali:

Ken Noguchi (alpinista), Satō Ryūta (aktor), Eisuke Sakakibara (wykładowca uniwersytetu Aoyama Gakuin), Akio Nitori (prezes NITORI), Kazuhiro Haraguchi (Minister Spraw Wewnętrznych), Yoshimi Watanabe (polityk, przewrodniczący partii Minna no tō).

Uroczystość odbyła się po raz 29.





:: 13 czerwca 2010 ::


Aya Takano

Jeżeli ktoś nie zna prac Aya Takano, bardzo polecam przyjrzenie się jej twórczości (chociażby przez tę stronę).



Aya Takano należy do Kaikai Kiki, kolektywu artystycznego założonego przez Takashiego Murakamiego, który początkowo był jedynie grupą jego asystentów. Jednocześnie mówi się o niej jako przedstawicielce "Superflat", postmodernistycznego ruchu, który - według właśnie Murakamiego - odwołuje się do różnych form grafiki, animacji, japońskiej kultury popularnej oraz sztuki w kontekście płytkiej pustki w japońskim społeczeństwie konsumpcyjnym.

Więcej o tym ruchu można przeczytać w angielskojęzycznym eseju.

b.


:: 13 czerwca 2010 ::


Manga no Shimbun

Podobnie jak na innych rynkach, tak i w Japonii, coraz mniej młodych ludzi sięga po dzienniki i gazety. Jeden z wydawców wpadł jednak na pomysł, w jaki sposób można przyciągnąć te grupy. Rozwiązanie - genialne w swojej prostocie - to gazeta w formie mangi.



Mowa tutaj o "Manga no Shimbun". To internetowa gazeta, która wydarzenia z tygodnia przedstawia w formie mangi. Ponad 100 różnych twórców (z odmiennymi stylami rysowania) ważne wydarzenia ze świata polityki, gospodarki, a także kultury i życia codziennego przemienia w komiks. Codziennie od 10 do 15 nowych informacji.

Miłej lektury!

b.


:: 14 czerwca 2010 ::


Reforma Jōyō kanji hyō 常用漢字表

Rząd Japonii dokonał zmian w liście podstawowych znaków kanji Jōyō kanji hyō 常用漢字表 poprzez usunięcie 5 rzadko używanych znaków i dopisanie 196 znaków. Od czerwca tego roku liczba znaków kanji nie wymagających furigany (czytanie umieszczane nad lub obok znaku) wzrosła więc z 1945 do 2136.

Krok ten wiele osób może dziwić, ale w czasach, gdy powszechnie używane komórki i komputery mają opcje "podpowiadania" znaków, w użyciu jest duża ilość kanji, które przeciętny Japończyk rozczyta i zrozumie, ale z napisaniem których będzie miał już spory problem.

Poniżej lista dopisanych znaków.

挨 アイ naciskać, otwierać, witać
曖 アイ niejasny, ciemny
宛 あ<てる> zaadresowany, zaadresować
嵐 あらし burza
畏 イ おそ<れる> strach, trwożny, bać się
萎 イ な<える> zanikać, słabnąć
椅 イ krzesło
彙 イ ten sam rodzaj, kolekcja
茨 いばら cierń
咽 イン gardło, dusić się
淫 イン みだ<ら> rozwiązły, lubieżny
唄 うた piosenka
鬱 ウツ depresja
怨 エン オン uraza, żal
媛 エン piękna kobieta, księżniczka
艶 エン つや blask
旺 オウ kwitnący, dobrze prosperujący
岡 おか pagórek, wzgórek
臆 オク tchórzostwo, nieśmiałość, płochliwość
俺 おれ ja (nieformalny zaimek osobowy używany przez mężczyzn)
苛 カ dręczyć, dokuczać, znęcać się nad kimś
牙 ガ ゲ きば kieł, cios
瓦 ガ かわら dachówka
楷 カイ styl pisma drukowanego
潰 カイ つぶ<す> つぶ<れる> rozwalać, niszczyć się
諧 カイ harmonia
崖 ガイ がけ klif, urwisko
蓋 ガイ ふた wieko, pokrywa, wieczko, pokrywka
骸 ガイ zwłoki
柿 かき owoce kaki
顎 ガク あご szczęka
葛 カツ くず ołownik łatkowaty (roślina)
釜 かま garnek
鎌 かま sierp, kosa, rodzaj broni
韓 カン Korea
玩 ガン bawić się, zabawka
伎 キ technika, sztuka
亀 キ かめ żółw
毀 キ niszczyć
畿 キ stolica, terytorium obok stolicy
臼 キュウ うす moździerz
嗅 キュウ か<ぐ> zapach, wąchać
巾 キン ścierka
僅 キン わず<か> odrobinę
錦 キン にしき brokat
惧 グ strach, obawa
串 くし szpikulec, rożen
窟 クツ jaskinia, pieczara
熊 くま niedźwiedź
詣 ケイ もう<でる> pielgrzymka
憬 ケイ podziwiać
稽 ケイ myśleć, ćwiczyć
隙 ゲキ すき przerwa, szansa
桁 けた cyfra, kolumna
拳 ケン こぶし pierwszy
鍵 ケン かぎ klucz
舷 ゲン burta
股 コ また udo, krocze
虎 コ とら tygrys, pijak
錮 コ związywać, więzić
勾 コウ stok, zbocze
梗 コウ większość
喉 コウ のど gardło
乞 こ<う> błagać, prosić, zapraszać
傲 ゴウ dumny
駒 こま kucyk, źrebak
頃 ころ około
痕 コン あと odcisk, ślad
沙 サ piasek
挫 ザ zwichnięcie, uszkodzenie
采 サイ forma, wygląd
塞 サイ ソク ふさ<ぐ> ふさ<がる> zamykać, blokować, okupować
埼 さい cypel, przylądek
柵 サク ogrodzenie
刹 サツ セツ świątynia buddyjska, główny filar pagody
拶 サツ nadchodzący, witać
斬 ザン き<る> obcinanie głowy, morderstwo
恣 シ egoistyczny, arbitralny
摯 シ szczerość
餌 ジ えさ え jedzenie dla zwierząt, karma
鹿 しか か jeleń
叱 シツ しか<る> zganić, zrugać
嫉 シツ zazdrość
腫 シュ は<れる> は<らす> obrzęk
呪 ジュ のろ<う> przekleństwo
袖 シュウ そで rękaw
羞 シュウ wstyd
蹴 シュウ け<る> kopać
憧 ショウ あこが<れる> podziwiać, uwielbiać
拭 ショク ふ<く> ぬぐ<う> wycierać
尻 しり pośladki
芯 シン knot
腎 ジン nerka
須 ス koniecznie
裾 すそ rąbek, brzeg, podnóże
凄 セイ dziwny, straszny
醒 セイ obudzić, ostrzec
脊 セキ wzrost
戚 セキ żal
煎 セン い<る> smażyć
羨 セン うらや<む> うらや<ましい> zazdrościć
腺 セン gruczoł
詮 セン środek, rezultat
箋 セン papier, etykietka
膳 ゼン niski stolik, taca
狙 ソ ねら<う> cel, celować
遡 ソ さかのぼ<る> wracać, iść pod prąd
曽 ソウ ゾ pra-
爽 ソウ さわ<やか> odświeżający
痩 ソウ や<せる> chudnąć
踪 ソウ ślady
捉 ソク とら<える> łapać, chwytać
遜 ソン skromny
汰 タ luksus, wybór
唾 ダ つば ślina
堆 タイ kupa (rzeczy)
戴 タイ otrzymywać, być koronowanym
誰 だれ kto
旦 タン ダン świt
綻 タン ほころ<びる> rozrywać, otwierać się, uśmiechać
緻 チ delikatny
酎 チュウ sake
貼 チョウ は<る> naklejać
嘲 チョウ あざけ<る> kpić
捗 チョク posuwać się naprzód
椎 ツイ castanopsis (gatunek drzewa)
爪 つめ つま pazur
鶴 つる żuraw
諦 テイ あきら<める> rezygnacja
溺 デキ おぼ<れる> topić
填 テン wypełniać
妬 ト ねた<む> zazdrość
賭 ト か<ける> uprawiać hazard
藤 トウ ふじ wisteria
瞳 ドウ ひとみ źrenica oka
栃 とち kasztanowiec
頓 トン nagle
貪 ドン むさぼ<る> pożądać
丼 どんぶり どん potrawa donburi
那 ナ co
奈 ナ Nara, gdzie
梨 なし nashi (owoc)
謎 なぞ zagadka, enigma
鍋 なべ garnek
匂 にお<う> zapach, odór
虹 にじ tęcza
捻 ネン skręcić
罵 バ ののしる napiętnować
剥 ハク はがす はぐ はげる はがれる zetrzeć
箸 はし pałeczki
氾 ハン rozchodzić
汎 ハン szeroki
阪 ハン stok
斑 ハン plama
眉 ビ ミ まゆ brew
膝 ひざ kolano
肘 ひじ łokieć
訃 フ nekrolog
阜 フ wzgórze
蔽 ヘイ przykryć
餅 ヘイ もち ciasteczko ryżowe
璧 ヘキ znakomity
蔑 ベツ さげすむ nie znosić
哺 ホ ssać
蜂 ホウ はち pszczoła
貌 ボウ wygląd
頬 ほお policzek
睦 ボク przyjazny
勃 ボツ nagły
昧 マイ rzadki
枕 まくら poduszka
蜜 ミツ miód
冥 メイ ミョウ ciemny
麺 メン makaron
冶 ヤ wytop
弥 や coraz bardziej
闇 やみ ciemność
喩 ユ porównanie
湧 ユウ わく gotować
妖 ヨウ あやしい podejrzany, czarujący
瘍 ヨウ wrzód
沃 ヨク płodny
拉 ラ porywać
辣 ラツ gorzki
藍 ラン あい indygo
璃 リ lazuryt
慄 リツ strach
侶 リョ wyznawca
瞭 リョウ jasny
瑠 ル lazuryt
賂 ロ łapówka
呂 ロ kręgosłup
弄 ロウ もてあそぶ majstrować, bawić się
籠 ロウ こもる かご koszyk
麓 ロク ふもと podnóże góry
脇 わき pacha



:: 16 czerwca 2010 ::


Zajęcia z kaligrafii

Od lipca w Szkole MATSUMI prowadzone będą zajęcia z kaligrafii, które będą prowadzone w języku polskim i angielskim przez japońskiego nauczyciela. Więcej informacji na w aktualnościach.

Zapraszamy!

b.


:: 18 czerwca 2010 ::


Japonia to dziwny kraj



Kenichi Tanaka i jego opowieść o swoim kraju. Dostępne również angielskiej.

b.


:: 21 czerwca 2010 ::


Voyage Nostalgique



W podkrakowskiej Galerii Panorama odbędzie się wystawa "Voyage Nostalgique" prezentująca grafiki japońskiej artystki Yoshiko Tsubouchi.

Grafiki artystki, wystawiane w galeriach na całym świecie – USA, Japonii oraz Europie, są bardzo zjawiskowe i charakterystyczne, często wykorzystywane jako ilustracje do bajek dla dzieci. Autorka przenosi nas w magiczny świat jakby z „Baśni 1001 Nocy” lub książek Jana Potockiego, w którym podróżuje się balonem, żaglowcem i dyliżansem. Fascynują ją również mapy świata i globusy, jednakże jej prace o tematyce kartograficznej nie przypominają w żadnym stopniu współczesnych atlasów świata, a raczej XIX wieczne mapy lub rysunki tworzone przez poszukiwaczy skarbów. Nie znajdziemy na nich siatki dróg, zamiast tego odwzorowywane jest ukształtowanie terenu, widzimy góry i lasy, a także żaglowce pływające po oceanach.

Wernisaż 23 czerwca o godz. 18.00, podczas którego odbędzie się także ceremonia herbaciana i degustacja sushi. Więcej informacji na stronie galerii.

b.


:: 22 czerwca 2010 ::


Zielnik japoński

Czekając na kwitnące lipy, zrobiłam sobie powtórkę z japońskiej shokubutsu bunka... Warto wiedzieć, że dawny księżycowy kalendarz miał wpisaną specjalną symbolikę kwiatową i każdy miesiąc symbolizowany był charakterystyczną dla niego rośliną:

1 miesiąc – śliwa (ume梅)



2 miesiąc – wiśnia (sakura桜)



3 miesiąc – wistaria (fuji 藤)



4 miesiąc – malwa (aoi 葵)



5 miesiąc – irys (ayame 菖蒲)



6 miesiąc – lotos (hasu 蓮)



7 miesiąc – powój (asagao 朝顔)



8 miesiąc – dzwonek leśny (kikyō 桔梗)



9 miesiąc – chryzantema (kiku 菊)



10 miesiąc – klon (momiji 紅葉)



11 miesiąc – narcyz (suisen スイセン)



12 miesiąc – płatek śniegu (yuki 雪)


Jenak oprócz tych 11 sezonowych roślin, w kulturze japońskiej dużą rolę sentymentalną i symboliczną odgrywają także:

fujibakama  藤袴 (roślina często przywoływana w literaturze)



hagi 萩 (lespedeza) – często pojawiająca się symbolicznie w poezji, np. w „Genji monogatari”



Nadeshiko ナデシコ (japoński goździk) – symbol dziewczęcości i niewinności



oraz

ominaeshi 女郎花 – skromna roślina, która symbolicznie pojawiająca się w „Murasaki Shikibu Nikki”



Warto byłoby wspomnieć jeszcze o tradycyjnych 7 ziołach, ale to już innym razem...

m.




:: 24 czerwca 2010 ::


Ciepła woda pod Czerwonym Mostem



Dobra wiadomość dla fanów japońskiego reżysera Shohei Imamury. TVP Kultura we wtorek 29 czerwca o godz. 23:05 pokaże jego film z 2001 roku pt. "Ciepła woda pod Czerwonym Mostem".

Jest to współczesna opowieść, w której nie brakuje baśniowych elementów oraz świetnego poczucia humoru. Opowiada o "typowym" salarymanie, który po stracie pracy wyrusza do małego miasteczka w poszukiwaniu mitycznego posągu Buddy, który podobno został zakopany tuż po wojnie. Tam oczywiście odkrywa coś zupełnie innego.

b.


:: 29 czerwca 2010 ::


ANNY

Motion graphic design to dziedzina projektowania, która odpowiada za wszelkiego rodzaju ruchome prace, jak czołówki filmów i programów telewizyjnych, reklamy, teledyski, multimedialne i interaktywne części na stronach internetowych, prezentacje, a także wszelkiego rodzaju krótkie filmy, które łączą w sobie film, animacje i grafikę.



W Japonii istnieje mnóstwo bardzo dobrych studiów i projektantów, którzy zajmują się motion graphics i na początek chcielibyśmy polecić ANNY, a przede wszystkim doskonałą pracę "Clear Skies in May", którą można obejrzeć na ich stronie.

b.



::

2017
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2016
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2015
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2014
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2013
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2012
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2011
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2010
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2009
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2008
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2007
grudzień
listopad
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień


RSS