W kontekście Japonii najbardziej znany jest buddyzm zen, jednak zanim ten odłam nabrał rumieńców i stał się popularny wśród wojowników w epoce Kamakura (1185-1333), dominowały dwie szkoły buddyjskie, które w epoce Hean (794-1185) stały się bardzo popularne pośród arystokracji dworskiej.

Pierwsza, czyli tendai (天台) jest eklektyczną szkołą buddyzmu, której nauki oparte na Sutrze Lotosu. Przekonania tego odłamu są w wielu punktach zgodne z naukami shingon. Twórcą tej formy buddyzmu był Saichō (最長, znany pod pośmiertnym imieniem Dengyō daishi (伝教大師 767-822). Najważniejszy ośrodek tej szkoły mieści się w Kioto na górze Hiei.

Saichō urodził się w Shiga w prefekturze Ōmi i już w wieku 14 lat został mnichem. W 788 roku zbudował świątynię Enryakuji, a w 802 roku wybrał się do Chin, gdzie studiował buddyzm chen-yen (shingon), zen i tein-tai (tendai) oraz nauki u mistrza Tao-Sui w świątyni Kuo-ch’ing. Po powrocie w 805 roku do Japonii został przeorem Enryakuji, ale nie pozwolono mu przeprowadzać własnych ceremonii tendai (wtedy szkoła ta traktowana była jak sekta). Dopiero w 807 roku miała miejsce „rejestracja” tendai jako oficjalnej szkoły buddyzmu.

Saichō napisał kilka książek z komentarzami do Sutry Lotosu, oraz Obronę kraju (Shugo kokkai shō 守護国界章).

Druga szkoła popularna w epoce Heian to shingon (真言 „prawdziwe słowa”), działająca mniej więcej w tym samym czasie, co tendai. Zaliczana jest do późnej formy Mantrayany (buddyzm indyjski, występujący także w Tybecie i na Jawie). W tej szkole podstawą nauki stały się mikkyō (密教„tajemne nauki”), wykorzystujące mandale, mudry i magiczne rytuały, a główna zasada głosiła, że cały Wszechświat jest manifestacją Buddy Wajroczany. Wajroczana manifestuje swą obecność poprzez wielu buddów i bodhisattwów, reprezentowanych symbolicznie na mandalach, stąd zastosowanie magi, zaklęć oraz różnych inkantacji.

Założycielem shingon był Kūkai (空海, znany pod pośmiertnym imieniem Kōbō daishi (弘法大師 774-835). Był wszechstronnie wykształconym mnichem, studiował literaturę chińską pod okiem swego wuja i początkowo należał do buddyjskiej szkoły sanron. W wieku 21 lat został wyświęcony w Tōdaiji w Narze, a w wieku 24 lat napisał tekst Sankyō shiki ( 三教指帰), który stanowił próbę połączenia nauk buddyjskich, konfucjańskich i taoistycznych. W 804 roku wybrał się do Chin, gdzie w Czanganie studiował buddyzm chen-yu (shingon) u mistrza Hui-kuo. Studiował także sanskryt i współpracował z Adamem, księdzem nestoriańskim, a po powrocie do Japonii zrobił karierę na dworze cesarskim.

Zbudował klasztor Kongobuji na górze Kōya, jest autorem 100 książek, uważany jest za twórcę hiragany i został uznany za świętego. Z ciekawostek rytualnych - wprowadził kanjo (潅項) [sankr. Abisheka] czyli spryskiwanie wodą jako symbol wkroczenia a drogę do oświecenia.

Bardzo malarski opis praktyk obu tych szkół buddyjskich można znaleźć w literaturze epoki Heian, szczególnie w (Genji monogatari) oraz w Dzienniku Murasaki Shikibu ( Murasaki Shikibu nikki).

m.
::

Komentarze:

wróć